October 29

Ուշինարա

Արդար և իմաստուն դատավոր էր Ուշինարան: Մաքուր էին նրա բոլոր խորհուրդները և միայն մերձավորների և հեռավորների համար նվիրված:

Համեստ կյանք ուներ նա իր հոյակապ սրահներում և ճոխ սեղան ու ապաստան ամեն աղքատների և ուխտավորների համար, որ տարին բոլոր դեգերում են Գանգայի սրբազան ափերի և Հիմալայի նվիրական անտառների միջև:

***

Մի անգամ, երբ նա դահլիճում նստած կարդում էր Վեդաները, սրտապատառ ներս ընկավ մի աղավնի, որին հետապնդում էր սրաթև անգղը:

Սարսափած թռչունը նստավ դատավորի ծնկին և պաշտպանություն աղերսեց:

Անգղը հասավ նրա հետևից: Սակայն Ուշինարան պատսպարել էր արդեն մահապուրծ աղավնուն:

***

— Դատավո՛ր,— դիմեց անգղը Ուշինարային,— քաղցը վաղուց ընկճել է ինձ: Մեծ հանցանք է քաղցածի ձեռից խլել նրա սնունդը: Ետ տուր ինձ աղավնին:

Ուշինարան ձեռի շարժումով մերժեց նրա պահանջը:

— Դատավո՛ր,— շարունակեց անգղը,— դու պարտաճանաչ մարդու հռչակ ունես, սակայն ինչո՞ւ պարտքի օրենքին հակառակ ես գնում: Ինչո՞ւ ես ինձ զրկում իմ անհրաժեշտ սնունդից:

***

— Այս անօգնական, մահի սարսուռով դողդոջուն թռչունը իմ պաշտպանությանը դիմեց,— առարկեց Ուշինարան,— դո՛ւ, հզոր անգղ, մի՞թե չես տեսնում, որ իմ առաջին պարտքն է չհանձնել ինձ հավատացող արարածին իր հոշոտող թշնամուն: Ավելի մեծ ոճիր է՝ վտանգված թույլին զրկել օգնությունից, քան թե կատարել ոճիրների ոճիրը` սպանել Բրահմինին:

— Բայց, դատավո՛ր, ամեն արարած աշխարհում ուտելով է, որ կապրի: Եթե զրկես արարածին կերակուրից, իսկույն կդադարի նրա կյանքը: Հիմա որ դու իմ ձեռքից խլում ես իմ ապրուստը, շուտով կմահանամ ես և ինձ հետ` կինս ու ձագուկներս: Աղավնուն խնայելով դու մեզ բոլորիս մահի ես մատնում:

— Դո՛ւ շատ իմաստուն ես խոսում, ո՛վ անգղ, հզոր թռչուն. բայց խոստովանիր, ի՞նչպես կարող ես ընդունել, որ թշվառ փախստականին հանձնեմ կորստի: Բնա՛վ, երբե՛ք: Քո առջև բաց են ահա մառանիս դռները: Գնա՛, ա՛ռ, ինչ որ ուզում ես` եղնիկի միս, վարազի միս: Եվ ուրիշ ինչ որ ուզում ես, ասա՛, կկատարեմ քո կամքը:

— Ոչ, դատավոր, ես ուրիշ տեսակի միս ուտելու սովորույթ չունիմ:

Բնությունից որոշված հավերժական օրենք է, որ անգղները աղավնիներ պիտի ուտեն: Տո՛ւր ինձ իմ իրավունքը:

— Ա՛նգղ,— թախանձեց Ուշինարան,— ինչ արարած, որ ենթակա է մահի սահմաններին, ուզի՛ր, ես կտամ քեզ: Միայն երբեք չեմ կարող հանձնել թշվառության մեջ ինձ ապաստանածին:

— Դատավո՛ր,— պատասխանեց անգղը,— քանի որ դու այդքա՜ն սիրում ես այդ աղավնուն,— փոխարենը տուր քո մարմնից այնքան միս, որքան կշռում է աղավնին:

— Այո՛, հիմա արդար է, և ճշմարիտ է քո կամքը,— սրտահոժար ասաց Ուշինարան,— սիրով կտամ, ո՛վ անգղ, իմ մարմնից փոխարենը:

***

Եվ հանկարծ դահլիճի ձեղունից մի կշիռ կախվեց: Ուշինարան աղավնուն դրեց մի նժարում, իսկ մյուս նժարում` իր մարմնից մի փերթ, բայց աղավնին դեռ ծանր էր կշռում: Նորից կտրեց մսի մի փերթ, և աղավնին նորից ծանր էր: Դարձյալ նորանոր փերթեր կտրեց դրեց, և սակայն աղավնին ավելի և ավելի ծանր էր կշռում:

Այն ժամանակ Ուշինարան ամբողջ իր հոշոտված մարմնով ելավ կանգնեց նժարի մեջ…

— Ես Ինդրան եմ,— ձայնեց անգղը,— տիեզերքի իշխանը, իսկ աղավնին` հուր Ագնիի ոգին: Մենք եկանք քո առաքինությունը փորձելու համար:
Հավիտենական փառքով դու զարդարեցիր քեզ, ո՛վ Ուշինարա, որովհետև քո իսկ մարմնով խղճացիր փոքրիկ աղավնուն և քո կյանքով փրկեցիր թշվառին:

Ժողովուրդների մեջ պիտի չհնանա քո անունը, և հավիտյան պիտի ապրիս դու անմահ փառքով ու փայլով, որովհետև պարտքի սրբության հավատարիմ եղար:

Հարցեր և առաջադրանքներ

—Մգեցված նախադասությունների մեջ ընդգծրի ենթական և ստորոգյալը։

Ուշինարան-ենթակա դատավոր-ստորոգյալ

թռչունը-ենթակա նստել-ստորոգյալ

ուշինարան-ենթակա պատսպարել-ստորոգյալ

ուշինարան-ենթակա մերժեց-ստորոգյալ

դու-ենթակա մատնումես-ստորոգյալ

դատավոր-ենթակա ուտել-ստորոգյալ

կշիռ-ենթակա կախված-ստորոգյալ

Ուշինարան-ենթակա կանգնել-ստորոգյալ
—Հեքիաթից դուրս գրիր տասը նախածանցավոր, տասը վերջածանցավոր բառ,

Նախածանց

սրաթև-սուրթեռ,մազապուրծ-մազ-պրծնել,անօգնական-օգնել,չհանձնել-հանձնել,սրտահոժար-սիրտ-հոժար,անմահ-մահ,չհնանա-հին

Վերջածանց

Օգնություն-օգնել,հավերժական-հավերժ,ժամանակ-ժամ,հոշոտված-հոշոտել,հավիտենական-հավիտյան,փոքրիկ-փոքր

առանձնացրու ածանցները և վերականգնիր արմատի ուղիղ ձևը։
—Տրված բարդ բառերի արմատներով նոր բառեր կազմիր․
սրտապատառ-սիրտ-պատառ-սար-պատ,մահապուրծ-մահ-ուր,սրաթև-սուր-թև-սար, պարտաճանաչ-պար-տար-ճանաչ։
—Գրիր այս բառերի երկուական հոմանիշ․
Արդար-ազնիվ-անկեխծ,ճոխ-շքեղ-պերճ,դեգերել-թափառել-մանգալ,աղերսել-խնթրել-ուզել,հռչակ-անուն-հայտնի,թշվառ-խեխճ-աղքատ,հավերժական-միշտ-մշտական,փերթ-թերթ-շերթ։
—Նկարագրիր Ուշինարաին քո բառերով։

Շատ արդար անկեխծ բարի մարդ էր։
—Յուրաքանչյուր հատվածի համար վերնագիր մտածիր։

1-Աղավնին

2-դատավոր

3-անգղ
—Ո՞րն է հեքիաթի հիմնական ասելիքը ։

Որ պետք է մարդիկ ապրեն անկախ արդար և արդարամիտ։

October 29

English homework

Fanny and Ethel worked in the same office, and, they were neighbours at home.
Fanny was rather a careless girl, and he often lost things. Then she usually went
to Ethel to borrow more from her.
Ethel was a kind girl, but she sometimes got tired of lending things to her
friend.
One Saturday afternoon Fanny knocked at Ethel’s front door, and when
Ethel came to open it, Fanny said to her, ‘Oh, hullo, Ethel. Please lend me a bag.
I’ve lost mine. I’m going to the shops, and I feel very stupid when I haven’t got
anything in my hand when I go out in the street.’
Ethel laughed and answered, ‘Well, Fanny, go down to the end of the
garden. You’ll find a nice wheelbarrow in the shed there. Take that when you go
down to the shops. Then you’ll have something in both of your hands.’
Word outside the 1000: wheelbarrow

A. Answer these questions.
1.Why did Fanny often lose things?

Because she is rather a careless girl.
2.Why did Ethel lend things to Fanny?

Beacuse she is her friend.
3.Why didn’t Fanny want to go to the shops without a bag?

Because she lost her bag.
4.Why didn’t Ethel lend her a bag?

Because she was tired.
5.What did she want Fanny to take to the shops?

She wants to take Fanny wheelbarrow.
6.Did Fanny take it, do you think?

Of course no
B. Which of these sentences are true? Write the correct ones down.

  1. Ethel often borrowed things.folse
  2. Fanny often borrowed things.true
  3. Ethel often lent things to Fanny.true
  4. Fanny often lent things to Ethel.folse
  5. One day Ethel lost her bag.folse
  6. One day Fanny lost her bag.true
  7. Fanny liked carrying something in her hand.folse
  8. Fanny did not like carrying things.true
  9. There was a shed at the end of Ethel’s garden.true
  10. There was a shed at the end of Fanny’s garden.folse

October 29

Նամակ քրոջս

Իմ սիրելի քույրիկ դու ինձանից մեկ տարով փոքր ես բայց խելացի ես և բարի, լինում է որ չար ես մնում բայց հիշիր որ քեզ շատ ենք սիրում։ Բայց դու ապրում ես Ռուսաստանում իսկ ես Հայաստանում բայց կարող ենք ամառը հանդիպել անցկացնեք լավ ժամանակ։Լինում է որ կռվում ենք բարիշում ենք բայց ես քեզ շատ եմ սիրում քույրիկ։

October 29

Մաթեմատիկան առօրյաում

Մաթեմատիկան մեզ պետք է առօրյայում, որովհետև այն օգնում է ճիշտ որոշումներ կայացնել, հաշվարկել, պլանավորել և հասկանալ աշխարհի կառուցվածքը։ Այն ներկա է մեր ամենօրյա գործողություններում՝ սկսած գնումներից մինչև ճանապարհորդություն, ֆինանսներ, տեխնոլոգիա և նույնիսկ արվեստ։Օրինակ գնումներ կատարելիս եթե ճիշտ հաշվել չի մացար կարողես հաշվի մեջ սխալվել և կարող են քեզ խաբել։Մաթեմատիկան պետք է նաև ինչ որ բան կշռելու եթե ճիշտ չկարողանալ կշռել և հաշվարկել կարող ենք տուժել։Մաթեմատիկան օգնում է նաև հաշվել մարդու տարիքը տարե թվերը ամսա թվերը և շատ այն հարցերում։

October 29

1.Որտեղ էր տեղակայված Էլամը։Որն էր այդ պետության մայրաքաղաքը։

Էլամ պետությունը ստեխծվել էր Շոշ մայրաքաղաքում։

2.Արիական ցեղերը որտեղից են ներթափանցել Իրան։Ինչ է նշանակում արիացի։

Նրանց տոհմային ավագին կոչվում էր արյա Այստեղից ել առաջացալ է արիացիներ։

3.Որտեղ էին ապրում մարական ցեղերը։Մարերը երբ ստեխծեցին միավորված պետություն։

Մարական ցեղերը ապրում եին Իրանի հյուսիսում և մեր թվարկությունից առաջ 8 դարում ստեխծվեց Մարաստան պետությունը։

4.Պարսիկների առաջնորդ Կյուրոսը երբ նվաճեց Մարաստանը։

Կյուրսը մեր թվարկությունից 550թ գրավեց Մարաստանը։

October 28

Տոկոսներ 3 մաս

  • Գտնել 16-ի 3/4 մասը։

12

  • Գտնել 20-ի 4/5 մասը։

16

  • Գտնել 30-ի 7/10 մասը։

21

  • Գտնել 45-ի 4/15 մասը։

12

  • Գտնել 60-ի 2/3 մասը։

40

  • Գտիր թիվը,եթե նրա 2/5 մասը 24 է։

60

  • Գտիր թիվը,եթե նրա 4/5 մասը 32 է։

40

  • Գտիր թիվը,եթե նրա 2/3 մասը 36 է։

54

  • Գտիր թիվը,եթե նրա 5/6 մասը 40 է։

48

  • Գտիր թիվը,եթե նրա 7/8 մասը 56 է։

64

  • Գտնել 432 թվի թվանշանների միջին թվաբանականը։

3

  • Գտնել 675 թվի թվանշանների միջին թվաբանականը։

6

  • Գտնել 684 թվի թվանշանների միջին թվաբանականը։

6

  • Գտնել 150 թվի թվանշանների միջին թվաբանականը։

2

  • Գտնել 174 թվի թվանշանների միջին թվաբանականը։

4

  • Գտնել 439 թվի թվանշանների գումարի 3/16 մասը։

3

  • Գտնել 328 թվի թվանշանների գումարի 3/13 մասը։

3

  • Գտնել 462 թվի թվանշանների գումարի 3/4 մասը։

9

  • Գտնել 932 թվի թվանշանների գումարի 1/2 մասը։

7

  • Գտնել 555 թվի թվանշանների գումարի 1/3 մասը։

5

October 27

Աշնան գույներ

Աշնան գույներն են՝ դեղին, կանաչ, նարնջագույն և կարմիր։ Իմ կարծիքով աշխարհի ամենագեղեցիկ աշունը հենց Հայաստանում է լինում ու ամենաքնքուշ աշունը հենց մերն է: Նաև իմ կարծիքով աշունը ամենահաճելին է։ Միայն աշնանը կարող են բերքահավաք անել։ Հայաստանում աշունն ունի  սարյանական գույներ:

October 27

Տոկոսներ մաս 2

  • 2-ը 10-ի քանի՞ տոկոսն է։

2×100:10=20

  • 4-ը 20-ի քանի՞ տոկոսն է։

4×100:20=20

  • 8-ը 32-ի քանի՞ տոկոսն է։

8×100:32=25

  • 24-ը 30-ի քանի՞ տոկոսն է։

24×100:30=80

  • 15-ը 60-ի քանի՞ տոկոսն է։

15×100:60=25

  • Ո՞ր թիվը կստանանք,եթե 25-ը մեծացնենք 20%-ով:

30

  • Ո՞ր թիվը կստանանք,եթե 28-ը մեծացնենք 25%-ով:

35

  • Ո՞ր թիվը կստանանք,եթե 32-ը մեծացնենք 40%-ով:

51

Ո՞ր թիվը կստանանք,եթե 48-ը մեծացնենք 60%-ով:

76

  • Ո՞ր թիվը կստանանք,եթե 64-ը մեծացնենք 75%-ով:

112

  • Ո՞ր թիվը կստանանք,եթե 36-ը փոքրացնենք 25%-ով:

27

  • Ո՞ր թիվը կստանանք,եթե 40-ը փոքրացնենք 20%-ով:

32

  • Ո՞ր թիվը կստանանք,եթե 24-ը փոքրացնենք 40%-ով:

14

  • Ո՞ր թիվը կստանանք,եթե 12-ը փոքրացնենք 30%-ով:

8

  • Ո՞ր թիվը կստանանք,եթե 46-ը փոքրացնենք 50%-ով:

23

  • 25-ը քանի՞ տոկոսով պետք է փոքրացնենք,որ դառնա 20:

20

  • 10-ը քանի՞ տոկոսով պետք է փոքրացնենք,որ դառնա 8:

20

  • 32-ը քանի՞ տոկոսով պետք է փոքրացնենք,որ դառնա 28:

12.5

  • 45-ը քանի՞ տոկոսով պետք է փոքրացնենք,որ դառնա 30:

33.3

  • 60-ը քանի՞ տոկոսով պետք է փոքրացնենք,որ դառնա 45:

25

  • 30-ը քանի՞ տոկոսով պետք է մեծացնենք,որ դառնա 45:

50

  • 18-ը քանի՞ տոկոսով պետք է մեծացնենք,որ դառնա 24:

150

  • 32-ը քանի՞ տոկոսով պետք է մեծացնենք,որ դառնա 40:

25

  • 40-ը քանի՞ տոկոսով պետք է մեծացնենք,որ դառնա 50:

25

  • 75-ը քանի՞ տոկոսով պետք է մեծացնենք,որ դառնա 90:

20

October 26

Աշնանային արձակուրդների առաջադրանքներ

—Գրել ստեղծագործական պատում՝ <<Աշնան գույները>>վերնագրով։

<<Աշնան գույները>>

Աշունը և իր գույնները իր հետ բերում է ուրախություն և ժպիտներ։Աշունը նման է հրաշքի , քանի որ ծառերը սկսում են գունազարդվել տարբեր գույներով օրինակ ՝ դեղին,կարմիր,դարճչնագույն,նարնջագույն և այլ գեղեցիկ գույներով։Աշնանը հասնում են տարբեր մրգեր օրինակ ՝ տանձ,կեռաս և այլն։Իմ ամենասիրելի եղանակը հենց աշունն է։

—Ընթերցանություն քո նախընտրությամբ։

<<20 Հետաքրքիր հեքիաթներ արքայադուստրների մասին>>

Այս գիրքը շատ հետաքրքիր է , քանի որ և ունի ուսուցող սկիզբ և ավարտ։Ես այս գիրքը ավարտել եմ մեկ շաբաթում , որովհետև այնքան հետաքրքիր է , որ ուզում եմ ամեն մի վայրկյան կարդալ ։Գիրքը բաղկացած է 60 էջերից։Ինձ ամենից շատը դուր է եկել <<Չարաճճի քույրերը>> հեքիաթը։

—Կարդա՛ աշնան մասին բանաստեղծությունները, քեզ դուր եկած մեկը կամ երկուսը սովորի՛ր անգիր։

<<Աշուն>> Կոմիտաս

Ծառեր, թփեր լեցուն միրգ,
Մառան տարան գիրկ ու գիրկ,
      Աշուն սնավ։

Սաղարթ–սաղարթ սարսելով,
Ոսկի տերև դարսելով
      Աշուն քնավ։

Տարափ ու բուք փչելով,
Վայուն–մայուն ճչելով՝
      Աշուն ծնավ։

October 26

Մայրենի հոկտեմբերյան ֆլեշմոբ

5.Լուծի՛ր գաղտնագիրը և կարդա՛ ժողովրդական առածը։ Ժեայբմենայբնուայբկենըթ վոսեկենինի է։

Ժամանակը ոսկի է

6.Գրի՛ր բաղաձայն հնչյունով սկսվող և ավարտվող բառերի հոմանիշ զույգեր։ 

պարզ-մաքուր գեղեցիկ-սիրուն պայծառ-լուսավոր

7.Գտի՛ր օրինաչափությունը և երկու բառ էլ ի՛նք դ ավելացրու։ Խաղալիք, պատուհան, սիրամարգ, պայուսակ․․․

Խաղալիք, պատուհան, սիրամարգ, պայուսակ,դռնապահ,Արարատ։

8.Գտի՛ր թաքնված արմատները և լուծի՛ր խաչբառը։ https://learningapps.org/watch?v=p68er785c25

Լուծեցի

9.Նշված բաղաձայն հնչյուններին ու հնչյունախմբերին ձայնավորներ ավելացրո՛ւ և բառերը վերականգնի՛ր։ Դ, ձ, ղ, րց, րջ, րգ, մպ, գնդկ,  մպրպ, դղձ, խնձր, խղղ, շշ, ճշ, բրդ, մղդ։

Դեղձ,ուրձ-արջ-երգ,ամպ,գնդակ,ամպրոպ,դաղձ,խնձոր,խաղող,շիշ,ճաշ,բուրդ,մեղեդի

10.Նշի՛ր այն շարքը, որում բոլոր բառերն ունեն համանուններ։

այր, եղանակ, հազար,

գայլուկ, ապակի, հոտ,

գլուխ, սուր, արձան

11.Գտի՛ր ժողովրդական հանելուկի պատասխանը։ Հմայում է համով, հոտով,Սրտեր գերում պինդ ու կարծր, Անտարբեր չեն անցնում մոտով, Պտուղ է, բայց խակն է քաղցր;

Երեխա

12.<<Աչք>> բառին տարբեր վերջավորություններ (ը, ի, ին, ից, ով, ում, մեջ) ավելացրո՛ւ և դրանցով դարձվածքներ կազմի՛ր։ 

Աջքը ջուր կտրեց,աչքի փուշ,աչքով տալ։

13.Ճիշտ դասավորի՛ր նախադասությունները և կարդա՛ առակը։ Հանդիմանելու համար երկերեսանիներին, որ մարդու դեմքին միայն լավն են ասում և զրպարտում են նրան ուրիշների մոտ, նա պատմում էր նաև արջի և մարդու պատմությունը, որ ընկերացել էին և ձմռան մի օր դուրս էին եկել զբոսնելու:
– Անիծել եմ այն շունչը, որ հա՛մ տաքացնում է, հա՛ մ էլ սառեցնում:
– Ընկերս, ինչու՞ ես ձեռքերիդ փչում:
– Ընկերս, ինչու՞ ես ապուրին փչում:
Մարդը հանկարծ կանգ է առնում ու փչում է ձեռքերին, և արջը հարցնում է.- Որպեսզի տաքացնեմ, պատասխանում է մարդը:
Զբոսանքից հետո նրանք մարդու տուն են գնում ընթրելու, և երբ ապուր են մատուցում, մարդը փչում է ապուրին, և արջը դարձյալ հարցնում է.
– Արջը (ավելի շատ զայրացած մարդու նման, քեռուս կրքոտությամբ) բղավում է.
– Որպեսզի սառացնեմ,- պատասխանում է մարդը:

Ընկերս, ինչու՞ ես ձեռքերիդ փչում:
Որպեսզի տաքացնեմ, պատասխանում է մարդը:
Զբոսանքից հետո նրանք մարդու տուն են գնում ընթրելու, և երբ ապուր են մատուցում, մարդը փչում է ապուրին, և արջը դարձյալ հարցնում է.
Ընկերս, ինչու՞ ես ապուրին փչում:
Որպեսզի սառացնեմ,- պատասխանում է մարդը:
Արջը (ավելի շատ զայրացած մարդու նման, քեռուս կրքոտությամբ) բղավում է.
Անիծել եմ այն շունչը, որ հա՛մ տաքացնում է, հա՛ մ էլ սառեցնում:


14.Լուծի՛ր խաչբառը և պարզի՛ր՝ ի՞նչ գիտես Կոմիտաս վարդապետի մասին։ https://learningapps.org/watch?v=p8ktxd4dt25

Կոմիտասը (իսկական անունը Սողոմոն Սողոմոնյան) ծնվել է 1869թ. Թուրքիայի Քյոթահիա քաղաքում, մահացել է1935թ: Ծնողները մահացել են, երբ Կոմիտասը 11 և 16 տարեկան է եղել: Նա խոսել է միայն թուրքերեն, հայերեն չի իմացել: 9 տարեկանում գնում է Էջմիածին, որ ճեմարանում սովորի, կաթողիկոսը լսում է նրան, որ միայն թուրքերեն էր խոսում, և հանկարծ Կոմիտասը երգում է: Կաթողիկոսը զարմանում է և ընդունում ճեմարան: